Ystegårn – In het Nederlands

Ystegårn in Hillsta is een oude Hälsinge boerderij. Het is gelegen in het dorp Forsa, 15 km ten westen van Hudiksvall. Ystegårn is niet een van de zeven boerderijen die Werelderfgoed zijn geworden, maar het is een prachtige en mystieke plaats. De reden waarom dat boerderijen in Hälsingland Werelderggoed zijn geworden is dat deze boerderijen gebouwd werden om er feestelijkheden te kunnen houden. Op Ystegårn (dialect voor ”oostelijke boerderij”) lijkt de tijd stilgestaan te hebben.​ De boerderij is sinds 1747 in het bezit van dezelfde familie. Bijna alle spullen die toebehoorden aan de bewoners van Ystegårn zijn achtergebleven op de boerderij. Het geeft de bezoekers een idee van hoe het er echt uitzag op de boerderij tijdens 18e en 19e eeuw. Dit is ook de reden dat Ystegårn altijd nieuwsgierigheid en interesse heeft gewekt tot ver buiten de dorpsgrens.

Deze boerderijen, bestaande uit vier gebouwen en opgezet in een vierkant, hebben een lange traditie in het noorden van Zweden. In Hälsingland was het waarschijnlijk de meest voorkomende vorm van het boerderijbouwen tijdens het einde van de 18e eeuw. Vandaag zijn er nog maar heel weinig van deze boerderijen over. Eén van hen is Ystegårn. Na de herverdeling van landbouwgronden in de 19e eeuw verhuisde man de boerderijen uit de dorpen. Aan het einde van de 19e eeuw werd het een gewoonte om één van de gebouwen uit de vierkant te slopen waardoor de boerderij meer ging lijken op een hoofdgebouw met twee vleugels.

Ystegårn had haar glansdagen ca 200 jaar geleden. Het was in die tijd dat de boerderij zijn huidige uiterlijk verkreeg, dat zo’n 30 jaar duurde om te voltooien. Parstugan(”paarhuis” een gebouw met de entré i het midden en  met links en rechts twee grotere kamers)werd uitgebouwd en kreeg een extra kamer. Een bovenverdieping werd gebouwd op de Parstugan. De oude schuur werd verplaatst naar het riviertje en een nieuwe werd gebouwd. Herrstugan, (dat was het oorspronkelijke huisje: Parstugan), Sängstugan en Bryggstugan werden samengebouwd met de schuur door middel van  planken in de drie hoeken die de gebouwen met elkaar verbinden.

(Herrstugan: ”herenhuis” en Sängstugan: ”bedhuis” werden alleen gebruikt voor feestelijke gelegenheden en overnachtingen voor hoog bezoek, in de Bryggstugan: ”brouwhuis” woonde en leefde man, in de winter aan de ene kant en tijdens de zomer aan de andere kant)

Tijdens de jaren 60 en 70 vond er een uitgebreide renovatie van Ystegårn plaats. Toen verkreeg de boerderij zijn uiterlijk terug van de gloriedagen uit het begin van de 19e eeuw.

De bekoorlijke deuren op Ystegårn waren vroeger heel gewoon op de boerderijen van Forsa en daardoor worden ze nog steeds Forsa-deuren genoemd. Ystegårn heeft nog steeds drie Forsa-deuren op hun oorspronkelijke locatie. Twee zijn gemaakt door Jöns Månsson en één werd gemaakt door Jonas Lusth. De buitendeuren in Rococo stijl konden alleen worden aangeschaft door de rijksten in het dorp. Op de meeste andere boerderijen zijn de buitendeuren verdwenen, dit maakt Ystegårn uniek.

Jöns Månson was ook een ervaren schilder en staat bekend als de Rozenschilder. Inwoners van Forsa bestelden cadeau´s en huwelijksgeschenken zoals kasten, houten kisten, lepels en dozen van hem. Jonas Lusth maakte sofa´s met linten strikken en deze worden nog steeds benoemd als Forsa-sofa´s.

Velen vinden dat de Sängstugan op Ystegårn  een van de mooiste kamers heeft in de regio. De kamer is tegelijkertijd sober en sterk beschilderd De oranje kleur van de muren en het rustig afscheidende boordsel zorgen voor een warme sfeer die geen bezoeker kan ontgaan. Alleen de voornaamste gasten mochten overnachten in de Sängstugan. Sängstugan werd ook gebruikt voor pastoraal huisbezoek en zondagsschool.

Ystegårn is historisch belangrijk verklaard sinds 1999. Een non-profit bedrijf, Hillsta Gård AB is eigenaar van de huizen, terwijl een stichting, Stiftelse Ystegårn i Hillsta, alle spullen beschermt en verzorgt.

Neem gaarne contact met ons op in het Engels, Duits of Zweeds:  carina@ystegarnhillsta.se